Γεμάτο οδοντιατρείο, άδειο μέλλον

Γεμάτο οδοντιατρείο, άδειο μέλλον

17 Νοεμβρίου 2026

Της Μαρίας Αντωνιάδου

Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Οδοντιατρικής Επαγγελματικής Πρακτικής

Οδοντιατρική Σχολή, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Οδοντίατρος | Πανεπιστημιακός | Ερευνήτρια | Συγγραφέας | Ακαδημαϊκή και Επιστημονική Υπεύθυνη Προγραμμάτων Συνεχιζόμενης Εκπαίδευσης

 

Πώς μετατρέπεις το εισόδημα της έδρας σε μεγαλύτερη οικονομική αντοχή και περισσότερο έλεγχο του χρόνου σου

Εάν αύριο χρειαστεί να απουσιάσεις από το οδοντιατρείο για έναν μήνα, ποιος θα ενημερώσει τους ασθενείς σου; Ποιος θα παρακολουθήσει τα περιστατικά που βρίσκονται σε εξέλιξη; Και ποια χρήματα θα καλύψουν τη μισθοδοσία, το ενοίκιο και τις δικές σου υποχρεώσεις;

Ένα γεμάτο πρόγραμμα δείχνει ότι υπάρχει ζήτηση για τη δουλειά σου. Η οικονομική αντοχή φαίνεται όταν χρειάζεται να ακυρώσεις μέρος αυτού του προγράμματος και ξέρεις ήδη πώς θα φροντίσεις τους ασθενείς σου και πώς θα καλύψεις τις υποχρεώσεις σου.

Στο Building Your Money Machine, ο Mel H. Abraham οργανώνει την προσέγγισή του γύρω από τρεις κινήσεις: κερδίζεις εισόδημα, μετατρέπεις μέρος του σε περιουσιακά στοιχεία και προστατεύεις ό,τι έχεις χτίσει (Abraham, 2024). Για έναν οδοντίατρο, αυτή η προσέγγιση ανοίγει δύο συγκεκριμένα ερωτήματα. Πώς μπορεί το ιατρείο να λειτουργεί με λιγότερη εξάρτηση από τον ιδιοκτήτη του; Και πώς μπορεί ο ίδιος να αποκτήσει οικονομική αντοχή έξω από το ιατρείο; Το βιβλίο απευθύνεται σε ένα ευρύ κοινό επιχειρηματιών. Γι' αυτό, στα βήματα που ακολουθούν, η ιδέα του συνδέεται με εργαλεία που έχουν ελεγχθεί στη διοίκηση υπηρεσιών υγείας, στη χρηματοοικονομική και στην οδοντιατρική έρευνα.

1. Κέρδισε με επίγνωση του κόστους της έδρας

Ένα δίωρο ραντεβού καταλαμβάνει δύο ώρες στο ημερολόγιο. Το περιστατικό μπορεί να έχει απαιτήσει επιπλέον χρόνο για σχεδιασμό, επικοινωνία με το εργαστήριο, προετοιμασία της έδρας, αποστείρωση, επανεξέταση και πιθανές διορθώσεις. Όταν καταγράφεις τον συνολικό χρόνο και το κόστος, μπορείς να δεις αν το συγκεκριμένο είδος περιστατικού στηρίζει οικονομικά το ιατρείο και πού χρειάζεται καλύτερη οργάνωση.

Η λογική αυτή έχει όνομα: κοστολόγηση με βάση τον χρόνο και τις δραστηριότητες (time-driven activity-based costing). Υπολογίζεις πόσο κοστίζει κάθε λεπτό ενός πόρου, όπως η έδρα ή ο χρόνος της ομάδας, και πόσα λεπτά απαιτεί κάθε βήμα της θεραπείας (Kaplan & Anderson, 2004). Στον χώρο της υγείας, η ίδια μέθοδος προτάθηκε ακριβώς για να φανεί το πραγματικό κόστος κάθε διαδρομής φροντίδας του ασθενούς, από την πρώτη επίσκεψη ως την ολοκλήρωση (Kaplan & Porter, 2011).

Ξεκίνα με τρεις συχνές πράξεις. Για καθεμία, κατάγραψε τον χρόνο έδρας, τα άμεσα υλικά και τις εργαστηριακές αμοιβές, όπου υπάρχουν. Συνυπολόγισε το κόστος λειτουργίας που αντιστοιχεί στον χρόνο χρήσης της έδρας, με συνεπή τρόπο ώστε να αποφεύγεις τη διπλομέτρηση. Η κλινική ένδειξη καθορίζει τη θεραπεία. Η κοστολόγηση σε βοηθά να οργανώσεις σωστά τους πόρους που απαιτεί η θεραπεία.

2. Υπολόγισε τι είναι πράγματι διαθέσιμο

Στο τέλος του μήνα, το υπόλοιπο του τραπεζικού λογαριασμού μπορεί να περιλαμβάνει προκαταβολές για θεραπείες με μελλοντικά εργαστηριακά έξοδα ή ποσά που θα χρειαστούν για φόρους και δόσεις. Ένα απλό παράδειγμα δείχνει πώς αλλάζει η εικόνα.

Υποθετικός μήνας

Ποσό

Εισπράξεις

18.000 €

Πληρωμές λειτουργίας, προσωπικού, υλικών και εργαστηρίων

−12.000 €

Δόσεις εξοπλισμού

−1.200 €

Ποσό που δεσμεύεται για φόρους και εισφορές

−1.300 €

Ποσό που χρειάζεται ο ιδιοκτήτης για τις προσωπικές του δαπάνες

−2.500 €

Ποσό που απομένει για κατανομή

1.000 €

 

Το παράδειγμα αφορά τη διαχείριση μετρητών. Για να αποφασίσεις τι μπορείς να διαθέσεις από τα 1.000 €, χρειάζεται να δεις και τις επόμενες εβδομάδες. Αν τότε λήγουν μεγάλες εργαστηριακές υποχρεώσεις ή προβλέπεις χαμηλότερες εισπράξεις, το ποσό μπορεί να χρειαστεί για τη λειτουργία του ιατρείου. Μια σύντομη πρόβλεψη εισπράξεων και πληρωμών σε βοηθά να το δεις πριν δεσμεύσεις τα χρήματα. Η χρηματοοικονομική βιβλιογραφία αντιμετωπίζει αυτή την πρόβλεψη ως βασικό εργαλείο βραχυπρόθεσμου σχεδιασμού: δείχνει εγκαίρως αν θα χρειαστεί χρηματοδότηση ή αν υπάρχει πλεόνασμα που μπορεί να διατεθεί (Brealey et al., 2023).

3. Δώσε συγκεκριμένο σκοπό στο πλεόνασμα

Αν, μετά τις προβλεπόμενες υποχρεώσεις, μπορείς να κατευθύνεις 500 € τον μήνα σε έναν μακροπρόθεσμο στόχο, σε έναν χρόνο θα έχεις διαθέσει 6.000 €, πριν από τυχόν αποδόσεις, κόστη ή φόρους. Το ποσό είναι ενδεικτικό. Η συνήθεια που αξίζει να εξετάσεις είναι να αποφασίζεις εκ των προτέρων πόσο μπορείς να διαθέσεις και για ποιον σκοπό. Η συμπεριφορική οικονομική δείχνει ότι η απόφαση που παίρνεται εκ των προτέρων και εκτελείται αυτόματα αυξάνει σημαντικά την αποταμίευση, σε σύγκριση με την απόφαση που ξαναπαίρνεται κάθε μήνα (Thaler & Benartzi, 2004).

Το λειτουργικό απόθεμα του ιατρείου καλύπτει μισθούς, ενοίκιο και προμηθευτές σε έναν δύσκολο μήνα. Το προσωπικό απόθεμα καλύπτει τις υποχρεώσεις του σπιτιού. Η μακροπρόθεσμη αποταμίευση ή επένδυση υπηρετεί μελλοντικούς στόχους. Όταν καταγράφεις χωριστά αυτούς τους σκοπούς, ξέρεις τι μπορεί να χρηματοδοτήσει καθένα από τα διαθέσιμά σου. Οι άνθρωποι οργανώνουν έτσι κι αλλιώς τα χρήματά τους σε νοητούς «λογαριασμούς» ανάλογα με την προέλευση και τον σκοπό τους (Thaler, 1999). Η χωριστή καταγραφή αξιοποιεί αυτή την τάση για πειθαρχία. Χρειάζεται όμως και η συνολική εικόνα: δεν έχει νόημα, για παράδειγμα, να αποταμιεύεις σε έναν λογαριασμό ενώ πληρώνεις υψηλό τόκο σε έναν άλλον.

4. Ζήτησε από τον νέο εξοπλισμό να δικαιολογήσει τα χρήματα που δεσμεύει

Ένας ψηφιακός σαρωτής αξίας 30.000 € μπορεί να βελτιώσει μια καθιερωμένη ροή εργασίας, εφόσον υπάρχει επαρκής χρήση, εκπαίδευση της ομάδας και συμβατότητα με το εργαστήριο. Σε προοπτικές κλινικές μελέτες για εμφυτευματικές στεφάνες, η πλήρως ψηφιακή ροή μείωσε τον συνολικό χρόνο κλινικών και εργαστηριακών βημάτων και το κόστος παραγωγής σε σύγκριση με τη συμβατική (Joda & Brägger, 2015a, 2015b). Τα ευρήματα αυτά αφορούν συγκεκριμένες ενδείξεις και συνθήκες. Το ερώτημα για το δικό σου ιατρείο είναι πόσα τέτοια περιστατικά έχεις.

Πριν την αγορά, λοιπόν, μέτρησε πόσα κατάλληλα περιστατικά έχεις ήδη κάθε μήνα. Υπολόγισε ποιες δαπάνες θα μειωθούν και ποια νέα κόστη θα προκύψουν για συνδρομές, συντήρηση, χρηματοδότηση και εκπαίδευση.

Αν το πρόσθετο καθαρό ταμειακό όφελος υπολογίζεται σε 750 € τον μήνα, η απλή περίοδος ανάκτησης των 30.000 € είναι 40 μήνες. Αν η χρήση είναι χαμηλότερη και το όφελος πέσει στα 375 €, η ίδια περίοδος γίνεται 80 μήνες. Αυτή η ενδεικτική σύγκριση προϋποθέτει σταθερές ροές και εφάπαξ αγορά. Η απλή περίοδος ανάκτησης είναι χρήσιμο πρώτο φίλτρο, αλλά δεν λαμβάνει υπόψη τη χρονική αξία του χρήματος ούτε τι συμβαίνει μετά την ανάκτηση (Brealey et al., 2023). Σύγκρινέ την λοιπόν και με την ωφέλιμη ζωή του μηχανήματος: αν η τεχνολογία ή το λογισμικό χρειάζεται αναβάθμιση πριν από τον 80ό μήνα, το σενάριο χαμηλής χρήσης δεν αποσβένει την αγορά. Για χρηματοδότηση, υπολόγισε τις πραγματικές δόσεις και τον χρόνο καταβολής τους. Αν το κύριο όφελος είναι κλινικό ή αφορά την εμπειρία του ασθενούς, περιέγραψέ το με τους δικούς του όρους και εξέτασε αν το ιατρείο μπορεί να υποστηρίξει την αγορά.

5. Δοκίμασε τι συμβαίνει όταν λείπεις

Ξεκίνα με δύο εργάσιμες ημέρες. Η γραμματεία πρέπει να ξέρει ποια ραντεβού χρειάζονται αλλαγή και πώς θα ενημερωθούν οι ασθενείς. Η ομάδα πρέπει να ξέρει ποια περιστατικά βρίσκονται σε εξέλιξη και ποιον οδοντίατρο θα καλέσει για κλινική αξιολόγηση όταν χρειαστεί. Όρισε επίσης ποιος παρακολουθεί τα εργαστήρια, τις εισπράξεις και τις πληρωμές που λήγουν.

Κάνε χωριστά μια προσομοίωση τεσσάρων εβδομάδων. Κατάγραψε ποιες εισπράξεις θα μετατεθούν, ποιες πληρωμές συνεχίζονται και ποιο θα είναι το χαμηλότερο προβλεπόμενο υπόλοιπο. Έτσι, το απόθεμα θα συνδεθεί με τις υποχρεώσεις του δικού σου ιατρείου. Η άσκηση αυτή είναι μια απλή μορφή αυτού που τα πρότυπα επιχειρησιακής συνέχειας ονομάζουν ανάλυση επιπτώσεων: εντοπίζεις ποιες δραστηριότητες είναι κρίσιμες, πόσο μπορούν να διακοπούν και με ποιους πόρους θα συνεχιστούν (ISO, 2019).

Η άσκηση αναδεικνύει και τις διοικητικές αποφάσεις που μπορεί να χειριστεί η ομάδα με σαφείς αρμοδιότητες, ώστε να έχεις χρόνο για εκείνες που χρειάζονται πράγματι τη δική σου κρίση. Η ανάθεση αρμοδιοτήτων και η καταγραφή των διαδικασιών είναι ζήτημα ηγεσίας και οργάνωσης της ομάδας, όχι μόνο οικονομικών (Αντωνιάδου, Τόμος Α΄· Αντωνιάδου, 2026).

Ένα σχέδιο 30 ημερών

Πότε

Τι κάνεις

1η εβδομάδα

Καταγράφεις τις εισπράξεις και τις υποχρεώσεις του τελευταίου μήνα. Ξεχωρίζεις τα χρήματα που χρειάζεται το ιατρείο από τις προσωπικές σου δαπάνες.

2η εβδομάδα

Κοστολογείς τρεις συχνές πράξεις και δοκιμάζεις δύο σενάρια χρήσης για μια αγορά εξοπλισμού που εξετάζεις.

3η εβδομάδα

Προσομοιώνεις τέσσερις εβδομάδες απουσίας. Καταγράφεις τα περιστατικά που χρειάζονται κάλυψη, ποιος αναλαμβάνει κάθε εκκρεμότητα και πόση ρευστότητα χρειάζεται.

4η εβδομάδα

Ορίζεις ποιο ποσό μπορεί να δεσμευτεί για απόθεμα ή μακροπρόθεσμο στόχο. Βάζεις στο ημερολόγιο την ημερομηνία του επόμενου ελέγχου.

Το επόμενο πρωί που θα ανοίξεις το ημερολόγιο, κοίτα και την τελευταία εβδομάδα του επόμενου μήνα. Αν χρειαστεί να την αδειάσεις, θα ξέρεις ποιος θα αναλάβει τη φροντίδα των ασθενών σου, ποιες πληρωμές πρέπει να γίνουν και από πού θα καλυφθούν; Η πρώτη απάντηση που λείπει σου δείχνει από πού να ξεκινήσεις.

Θέλεις να το δουλέψεις με τα δικά σου νούμερα;

Στο Smart Economy στην Οδοντιατρική, 22–24 Ιανουαρίου 2027, δουλεύουμε πρακτικά πάνω σε όσα περιγράφει αυτό το άρθρο: κοστολόγηση πράξεων, πρόβλεψη ταμειακών ροών, αξιολόγηση αγοράς εξοπλισμού και σχεδιασμό αποθέματος για το δικό σου ιατρείο.

Πρόγραμμα και πληροφορίες
https://www.dentist-edu.cce.uoa.gr/smart-economy-oikonomiki-diaxeirisi-odontiatreiou-2027/

Εγγραφές μέσω του ΚΕΔΙΒΙΜ ΕΚΠΑ
https://cce.uoa.gr/courses-detailed/89f8dcff-aee8-470b-9a80-341c1d185531

Γραμματεία: 210 746 1208 | Συντονίστρια Προγραμμάτων DENTIST EDU, κ. Γεωργία Τσάκα: 698 228 8210 | helpdentist.uoa@gmail.com

Βιβλιογραφία

Abraham, M. H. (2024). Building your money machine: How to get your money to work harder for you than you did for it! Hay House Business. ISBN 978-1-4019-7950-8.

Brealey, R. A., Myers, S. C., & Allen, F. (2023). Principles of corporate finance (14th ed.). McGraw Hill.

International Organization for Standardization. (2019). ISO 22301:2019 Security and resilience — Business continuity management systems — Requirements. https://www.iso.org/standard/75106.html

Joda, T., & Brägger, U. (2015a). Digital vs. conventional implant prosthetic workflows: A cost/time analysis. Clinical Oral Implants Research, 26(12), 1430–1435. https://doi.org/10.1111/clr.12476

Joda, T., & Brägger, U. (2015b). Time-efficiency analysis comparing digital and conventional workflows for implant crowns: A prospective clinical crossover trial. International Journal of Oral & Maxillofacial Implants, 30(5), 1047–1053. https://doi.org/10.11607/jomi.3963

Kaplan, R. S., & Anderson, S. R. (2004). Time-driven activity-based costing. Harvard Business Review, 82(11), 131–138. https://hbr.org/2004/11/time-driven-activity-based-costing

Kaplan, R. S., & Porter, M. E. (2011). How to solve the cost crisis in health care. Harvard Business Review, 89(9), 46–64. https://hbr.org/2011/09/how-to-solve-the-cost-crisis-in-health-care

Thaler, R. H. (1999). Mental accounting matters. Journal of Behavioral Decision Making, 12(3), 183–206. https://doi.org/10.1002/(SICI)1099-0771(199909)12:3<183::AID-BDM318>3.0.CO;2-F

Thaler, R. H., & Benartzi, S. (2004). Save More Tomorrow™: Using behavioral economics to increase employee saving. Journal of Political Economy, 112(S1), S164–S187. https://doi.org/10.1086/380085

Αντωνιάδου, Μ. (2025). 365 Ημέρες Οδοντιατρικού Μάνατζμεντ: Ηγεσία, Στρατηγική και Θεσμικό Πλαίσιο στην Οδοντιατρική Πράξη (Τόμος Α΄). Εκδόσεις Τσότρας.

Αντωνιάδου, Μ. (2026). 365 Ημέρες Οδοντιατρικού Μάνατζμεντ: Διαχείριση Ανθρώπινου Δυναμικού και Επικοινωνία στο Οδοντιατρείο (Τόμος Β΄). Εκδόσεις Τσότρας. ISBN 978-618-217-124-0.