Η Δύναμη του «Ακόμη Ενός»: Μικρές Καθημερινές Αλλαγές που Μεταμορφώνουν το Οδοντιατρείο

Η δύναμη του «ακόμη ενός»: Η τέχνη της σταδιακής αριστείας στο οδοντιατρείο

Της Μαρίας Αντωνιάδου

Μαρία Γ. Αντωνιάδου

Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Οδοντιατρικής Επαγγελματικής Πρακτικής

Οδοντιατρική Σχολή, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Οδοντίατρος | Πανεπιστημιακός | Ερευνήτρια | Συγγραφέας | Ακαδημαϊκή και Επιστημονική Υπεύθυνη Προγραμμάτων Συνεχιζόμενης Εκπαίδευσης

 

Δεν αλλάζει μια επαγγελματική ζωή επειδή κάποιος πήρε μία μεγάλη απόφαση ένα ήσυχο βράδυ Κυριακής.

Αλλάζει όταν η απόφαση αυτή επαναλαμβάνεται τη Δευτέρα το πρωί. Και την Τρίτη. Και την επόμενη εβδομάδα, όταν ο αρχικός ενθουσιασμός έχει υποχωρήσει και έχουν μείνει μόνο η πρόθεση, η πειθαρχία και η πραγματική καθημερινότητα.

Στο βιβλίο "The Power of One More: The Ultimate Guide to Happiness and Success", ο Ed Mylett αναπτύσσει μια απλή αλλά εξαιρετικά απαιτητική φιλοσοφία: συχνά δεν μας χωρίζει από μια καλύτερη εκδοχή της ζωής και της εργασίας μας κάποια θεαματική αλλαγή, αλλά "μία ακόμη συνειδητή σκέψη, μία επιπλέον προσπάθεια, μία μικρή πράξη πέρα από το συνηθισμένο μας όριο".

Για έναν οδοντίατρο, το «ένα ακόμη» μπορεί να είναι:

* ένα τηλεφώνημα σε έναν ασθενή μετά από μια δύσκολη θεραπεία,
* δέκα λεπτά καλύτερης προετοιμασίας πριν από το πρώτο ραντεβού,
* μία ουσιαστική συζήτηση με ένα μέλος της ομάδας,
* μία διαδικασία που καταγράφεται αντί να παραμένει «στο μυαλό του γιατρού»,
* μία επιπλέον ώρα εργασίας πάνω σε ένα ερευνητικό, εκπαιδευτικό ή επιχειρηματικό σχέδιο,
* μία ακόμη προσπάθεια πριν εγκαταλειφθεί μια δύσκολη αλλαγή.

Δεν φαίνονται όλα σημαντικά τη στιγμή που συμβαίνουν. Όμως η επαγγελματική εξέλιξη δεν είναι πάντοτε θεαματική. Συχνά είναι σχεδόν αθόρυβη.

Μέχρι τη στιγμή που τα αποτελέσματά της δεν μπορούν πλέον να αγνοηθούν.

Η πρόοδος δεν είναι άλμα· είναι συσσώρευση

Η ιδέα της καθημερινής βελτίωσης κατά 1% χρησιμοποιείται συχνά για να περιγράψει τη δύναμη της σύνθεσης. Μαθηματικά, μια βελτίωση κατά 1% που επαναλαμβάνεται καθημερινά για έναν χρόνο αντιστοιχεί περίπου σε 37πλάσια τελική τιμή:

1,01³⁶⁵ ≈ 37,8**

Αυτό, βέβαια, δεν σημαίνει ότι ένας επαγγελματίας γίνεται κυριολεκτικά 37 φορές καλύτερος μέσα σε έναν χρόνο. Η ανθρώπινη εξέλιξη δεν είναι τραπεζικός λογαριασμός και η επαγγελματική ικανότητα δεν αυξάνεται με απόλυτα γραμμικό ή προβλέψιμο τρόπο.

Η εικόνα, όμως, είναι χρήσιμη: **οι μικρές βελτιώσεις συσσωρεύονται, ενώ οι μικρές παραλείψεις επίσης συσσωρεύονται**.

Ένα οδοντιατρείο δεν αποδιοργανώνεται σε μία ημέρα. Αποδιοργανώνεται μέσα από δεκάδες μικρές ανοχές:

* «Δεν πειράζει που δεν καταγράψαμε τη διαδικασία».
* «Ας το συζητήσουμε κάποια άλλη στιγμή».
* «Δεν χρειάζεται ακόμη εκπαίδευση η βοηθός».
* «Θα απαντήσουμε αργότερα σε αυτό το παράπονο».
* «Δεν προλαβαίνω να ελέγξω τα οικονομικά στοιχεία αυτόν τον μήνα».
* «Καλύτερα να το κάνω μόνος μου για να τελειώνουμε».

Με τον ίδιο τρόπο, ένα εξαιρετικό οδοντιατρείο δεν δημιουργείται από μία μεγάλη αγορά εξοπλισμού ή από ένα εντυπωσιακό rebranding. Δημιουργείται μέσα από εκατοντάδες μικρές, σωστές επαναλήψεις.

Η αριστεία δεν εμφανίζεται αιφνιδίως. **Συσσωρεύεται.**

Το «ένα ακόμη» δεν σημαίνει να εξαντλείσαι

Εδώ χρειάζεται μια ουσιαστική διευκρίνιση.

Η φιλοσοφία του «ακόμη ενός» δεν πρέπει να μεταφράζεται σε ατελείωτη εργασία, παραμέληση της υγείας ή ενοχική υπερπαραγωγικότητα. Ο επαγγελματίας υγείας που θεωρεί ότι κάθε ημέρα πρέπει να προσθέτει κι άλλες ώρες εργασίας δεν οικοδομεί απαραίτητα αριστεία. Μπορεί απλώς να επιταχύνει την εξουθένωσή του.

Το «ένα ακόμη» δεν αφορά μόνο την ποσότητα. Αφορά κυρίως την **ποιότητα της πρόθεσης**.

Μπορεί να σημαίνει:

* μία ακόμη πράξη φροντίδας προς τον ασθενή,
* ένα ακόμη σαφές όριο στο πρόγραμμά μας,
* μία ακόμη ανάθεση αρμοδιότητας,
* μία ακόμη παύση πριν από μια παρορμητική αντίδραση,
* μία ακόμη ώρα πραγματικής ξεκούρασης,
* ένα ακόμη «όχι» σε κάτι που δεν υπηρετεί τις προτεραιότητές μας.

Μερικές φορές η γενναιότερη επιπλέον πράξη δεν είναι να δουλέψουμε περισσότερο. Είναι να σταματήσουμε εγκαίρως, ώστε να μπορούμε να επιστρέψουμε την επόμενη ημέρα λειτουργικοί, καθαροί στη σκέψη και ανθρώπινοι στη συμπεριφορά μας.

Τρεις «ημέρες» μέσα σε μία ημέρα

Μία από τις πιο ενδιαφέρουσες προσεγγίσεις του Mylett αφορά την αντίληψη του χρόνου. Ο ίδιος περιγράφει τη διαίρεση της ημέρας σε τρεις χρονικές ζώνες περίπου έξι ωρών, αντιμετωπίζοντας καθεμία σαν μια ξεχωριστή «ημέρα». Για παράδειγμα:

* 06:00–12:00: πρώτη ημέρα,
* 12:00–18:00: δεύτερη ημέρα,
* 18:00–24:00: τρίτη ημέρα.

Η λογική δεν είναι ότι πρέπει να εργαζόμαστε ασταμάτητα επί δεκαοκτώ ώρες. Είναι ότι κάθε ζώνη έχει τη δική της αρχή, τον δικό της στόχο, τη δική της ολοκλήρωση και -κυρίως- τη δυνατότητα επανεκκίνησης.

Για τον οδοντίατρο, αυτή η οπτική μπορεί να αποδειχθεί ιδιαίτερα χρήσιμη.

### Πρώτη ζώνη: Προετοιμασία και υψηλή συγκέντρωση

Η πρώτη ζώνη μπορεί να περιλαμβάνει:

* κλινικές πράξεις που απαιτούν τη μεγαλύτερη ακρίβεια,
* μελέτη απαιτητικών περιστατικών,
* επιστημονική συγγραφή,
* σχεδιασμό της ημέρας,
* σύντομη συνάντηση προετοιμασίας με την ομάδα.

### Δεύτερη ζώνη: Παραγωγή και συνεργασία

Η δεύτερη ζώνη μπορεί να επικεντρώνεται:

* στη βασική κλινική λειτουργία,
* στην επικοινωνία με ασθενείς και συνεργάτες,
* στη διαχείριση θεμάτων της ομάδας,
* στις διοικητικές αποφάσεις,
* στην παρακολούθηση εκκρεμοτήτων.

### Τρίτη ζώνη: Αποσυμπίεση και ανανέωση

Η τρίτη ζώνη δεν χρειάζεται να γίνει ακόμη μία βάρδια εργασίας. Μπορεί να περιλαμβάνει:

* οικογενειακό χρόνο,
* σωματική άσκηση,
* μάθηση,
* δημιουργική δραστηριότητα,
* ξεκούραση,
* σύντομο αναστοχασμό της ημέρας.

Το σημαντικότερο πλεονέκτημα αυτής της προσέγγισης είναι ψυχολογικό: μια δύσκολη πρωινή συνεδρία δεν χρειάζεται να καταστρέψει ολόκληρη την ημέρα.

Στις 12:00 μπορεί να ξεκινήσει μια νέα «ημέρα».

Αυτό αλλάζει δραστικά τον τρόπο με τον οποίο ερμηνεύουμε τα λάθη, τις καθυστερήσεις και τις απογοητεύσεις. Δεν χρειάζεται να μεταφέρουμε κάθε αποτυχία μέχρι το βράδυ σαν επαγγελματική χειραποσκευή χωρίς ροδάκια.

Μπορούμε να επανεκκινήσουμε.

Οι συνήθειες αλλάζουν όταν αλλάζει το ερέθισμα

Οι περισσότερες καθημερινές συμπεριφορές δεν ξεκινούν από μια πλήρως συνειδητή απόφαση. Ξεκινούν από ένα ερέθισμα.

Το ερέθισμα οδηγεί σε μια συνηθισμένη αντίδραση και η αντίδραση σε κάποια μορφή ανταμοιβής.

Στο οδοντιατρείο, για παράδειγμα:

**Ερέθισμα:** Ένα μέλος της ομάδας ζητά ξανά βοήθεια για ένα πρόβλημα.
**Συνηθισμένη αντίδραση:** Ο οδοντίατρος δίνει αμέσως τη λύση ή αναλαμβάνει ο ίδιος.
**Άμεση ανταμοιβή:** Το θέμα κλείνει γρήγορα.
**Μακροπρόθεσμο αποτέλεσμα:** Η ομάδα εξακολουθεί να εξαρτάται απόλυτα από εκείνον.

Για να αλλάξει η συνήθεια, δεν αρκεί να πούμε: «Από αύριο θα κάνω καλύτερη ανάθεση».

Χρειάζεται να αλλάξουμε την απάντηση στο ερέθισμα.

Όταν κάποιος φέρνει ένα πρόβλημα, αντί να δίνουμε αμέσως λύση, μπορούμε να ρωτήσουμε:

* «Ποια θεωρείς ότι είναι η καλύτερη επιλογή;»
* «Τι έχεις ήδη δοκιμάσει;»
* «Τι μπορείς να αποφασίσεις χωρίς εμένα;»
* «Τι χρειάζεσαι πραγματικά από εμένα αυτή τη στιγμή;»

Η νέα συμπεριφορά, όταν επαναλαμβάνεται και συνδέεται με ένα θετικό αποτέλεσμα, αρχίζει να γίνεται νέα ρουτίνα.

Οι μεγάλες αλλαγές στη λειτουργία ενός οδοντιατρείου δεν ξεκινούν πάντοτε από ένα νέο πρωτόκολλο. Μπορεί να ξεκινήσουν από **μία διαφορετική ερώτηση που επαναλαμβάνεται σταθερά**.

Ποιο είναι το «συναισθηματικό σπίτι» μας;

Μία από τις πιο ενδιαφέρουσες μεταφορές του βιβλίου είναι η έννοια του «συναισθηματικού σπιτιού».

Οι περισσότεροι άνθρωποι διαθέτουμε ένα περιορισμένο σύνολο συναισθημάτων στα οποία επιστρέφουμε συστηματικά. Είναι συναισθήματα γνώριμα — όχι απαραίτητα ευχάριστα.

Για έναν οδοντίατρο μπορεί να είναι:

* η διαρκής ανησυχία,
* η αίσθηση ότι «όλα περνούν από εμένα»,
* η απογοήτευση από την ομάδα,
* η δυσπιστία,
* η ανάγκη ελέγχου,
* η ενοχή όταν δεν εργάζεται,
* ο φόβος ότι τίποτα δεν είναι ποτέ αρκετό.

Με τον καιρό, αυτά τα συναισθήματα γίνονται τόσο οικεία ώστε αρχίζουμε να τα θεωρούμε φυσιολογικό περιβάλλον. Επιστρέφουμε σε αυτά ακόμη και όταν οι συνθήκες έχουν αλλάξει.

Ο Mylett υποστηρίζει ότι χρειάζεται να αναγνωρίσουμε ποιοι «συναισθηματικοί επισκέπτες» έχουν εγκατασταθεί μόνιμα μέσα μας, παρότι πλέον δεν μας εξυπηρετούν. Η έννοια του emotional home αποτελεί κεντρικό σημείο των συζητήσεών του για την προσωπική αλλαγή.

Το κρίσιμο ερώτημα είναι:

"Μήπως προσπαθούμε να χτίσουμε ένα μεγαλύτερο επαγγελματικό μέλλον, ενώ συνεχίζουμε να κατοικούμε στο ίδιο παλιό συναισθηματικό σπίτι;"

Δεν μπορούμε να αναπτύξουμε μια ομάδα βασισμένη στην εμπιστοσύνη όταν η βασική μας συναισθηματική θέση είναι η καχυποψία.

Δεν μπορούμε να ενθαρρύνουμε την πρωτοβουλία όταν τιμωρούμε κάθε απόκλιση από τον δικό μας τρόπο.

Δεν μπορούμε να δημιουργήσουμε ένα ήρεμο κλίμα όταν μεταφέρουμε καθημερινά στην ομάδα το δικό μας άγχος.

Η συναισθηματική αυτορρύθμιση δεν αποτελεί «μαλακή δεξιότητα». Στο σύγχρονο οδοντιατρείο είναι διοικητική, ηγετική και κλινική ικανότητα.

Από τις αποδυναμωτικές στις ενδυναμωτικές ερωτήσεις

Η ποιότητα των ερωτήσεών μας επηρεάζει την ποιότητα της προσοχής μας.

Όταν επαναλαμβάνουμε ερωτήσεις όπως:

* «Γιατί πάντα συμβαίνουν όλα σε εμένα;»
* «Γιατί κανείς δεν καταλαβαίνει;»
* «Γιατί η ομάδα δεν κάνει ποτέ αυτό που πρέπει;»
* «Κι αν αποτύχει;»
* «Κι αν ο ασθενής δυσαρεστηθεί;»

ο νους αναζητά απαντήσεις που επιβεβαιώνουν την αδυναμία, την αδικία ή τον φόβο.

Οι ενδυναμωτικές ερωτήσεις δεν αγνοούν το πρόβλημα. Αλλάζουν το σημείο από το οποίο το αντιμετωπίζουμε.

Χρήσιμες ερωτήσεις για έναν οδοντίατρο είναι:

-Τι μπορώ να επηρεάσω αυτή τη στιγμή;
-Ποια είναι η επόμενη σωστή ενέργεια;
-Τι μου δείχνει αυτό το περιστατικό για το σύστημά μας;
-Ποια συζήτηση αποφεύγω;
-Τι χρειάζεται να μάθει η ομάδα από αυτό;
-Ποια μικρή αλλαγή θα απέτρεπε την επανάληψη του προβλήματος;
-Πως θα ενεργούσε σήμερα η καλύτερη επαγγελματική εκδοχή μου;

Οι ερωτήσεις αυτές δεν εγγυώνται ότι θα λυθούν όλα. Μας επιστρέφουν, όμως, από την παθητικότητα στην προσωπική επιρροή.

Και αυτό είναι ήδη ένα σημαντικό «ένα ακόμη».

Να ζεις σύμφωνα με τα πρότυπά σου, όχι μόνο με τους στόχους σου

Οι στόχοι είναι απαραίτητοι. Μας δείχνουν προς τα πού θέλουμε να κινηθούμε.

Ωστόσο, οι στόχοι εξαρτώνται συχνά και από παράγοντες που δεν ελέγχουμε πλήρως. Μπορεί να μην επιτευχθούν στον χρόνο ή με τον τρόπο που είχαμε προβλέψει.

Τα πρότυπα λειτουργίας μας είναι διαφορετικά.

Ο στόχος μπορεί να είναι:

> «Να αυξήσω την παραγωγικότητα του οδοντιατρείου κατά 15%.»

Το πρότυπο είναι:

> «Δεν ξεκινώ κλινική ημέρα χωρίς σαφή προετοιμασία και συντονισμό.»

Ο στόχος μπορεί να είναι:

> «Να αποκτήσω μια πιο αυτόνομη ομάδα.»

Το πρότυπο είναι:

> «Δεν αναλαμβάνω ξανά μια αρμοδιότητα που έχει ήδη ανατεθεί χωρίς προηγουμένως να διερευνήσω τι εμποδίζει την εκτέλεσή της.»

Ο στόχος μπορεί να είναι:

> «Να έχω πιο ικανοποιημένους ασθενείς.»

Το πρότυπο είναι:

> «Δεν αφήνω έναν ασθενή να φύγει χωρίς να έχει κατανοήσει τα επόμενα βήματα της θεραπείας του.»

Οι στόχοι περιγράφουν τι θέλουμε να αποκτήσουμε. Τα πρότυπα αποκαλύπτουν **ποιοι επιλέγουμε να είμαστε καθημερινά**.

Για αυτό η ουσιαστική προπόνηση δεν ολοκληρώνεται μόλις καταφέρουμε μία φορά το σωστό. Συνεχίζεται μέχρι το σωστό να γίνει η σταθερή, σχεδόν αυτονόητη επιλογή μας.

Δεν προπονούμαστε απλώς μέχρι να το κάνουμε σωστά.

**Προπονούμαστε μέχρι να γίνει εξαιρετικά δύσκολο να επιστρέψουμε στον παλιό, λανθασμένο τρόπο.**

Η δύσκολη επιλογή ως εργαλείο εξέλιξης

Η ανάπτυξη αρχίζει συνήθως λίγο πέρα από το σημείο στο οποίο νιώθουμε άνετα.

Για τον οδοντίατρο, ο δύσκολος δρόμος μπορεί να σημαίνει:

* να δώσει έγκαιρα ανατροφοδότηση αντί να συσσωρεύει ενόχληση,
* να ζητήσει βοήθεια αντί να προσποιείται ότι ελέγχει τα πάντα,
* να επενδύσει στην εκπαίδευση της ομάδας αντί να καλύπτει επαναλαμβανόμενα λάθη,
* να αναγνωρίσει ένα δικό του σφάλμα,
* να αντιμετωπίσει τα πραγματικά οικονομικά δεδομένα του οδοντιατρείου,
* να διακόψει μια συνεργασία που έχει πάψει να είναι λειτουργική,
* να υιοθετήσει μια νέα τεχνολογία αφού προηγουμένως την αξιολογήσει σοβαρά,
* να αλλάξει μια διαδικασία που εφαρμόζεται για χρόνια απλώς και μόνο επειδή «έτσι την κάναμε πάντα».

Ο εύκολος δρόμος ανακουφίζει προσωρινά.

Ο δύσκολος δρόμος αναπτύσσει ικανότητα.

Η εξέλιξη δεν σημαίνει να κυνηγάμε διαρκώς τη δυσφορία. Σημαίνει να μην ερμηνεύουμε κάθε δυσκολία ως ένδειξη ότι βρισκόμαστε σε λάθος κατεύθυνση.

Μερικές φορές η δυσκολία είναι το κόστος εισόδου σε ένα υψηλότερο επίπεδο λειτουργίας.

Από επιτυχημένος επαγγελματίας σε πολλαπλασιαστή δύναμης

Η φιλοσοφία του «ένα ακόμη» δεν αφορά μόνο την προσωπική επίδοση.

Η πραγματική ηγεσία φαίνεται όταν η δική μας παρουσία αυξάνει την ικανότητα των ανθρώπων γύρω μας.

Ένας οδοντίατρος λειτουργεί ως πολλαπλασιαστής δύναμης όταν:

* δεν κρατά τη γνώση για τον εαυτό του,
* εκπαιδεύει συστηματικά την ομάδα,
* επιτρέπει στους άλλους να αναλάβουν ουσιαστικές ευθύνες,
* αναγνωρίζει την πρόοδο,
* δημιουργεί ασφάλεια για ερωτήσεις και ανατροφοδότηση,
* θέτει υψηλά αλλά κατανοητά πρότυπα,
* βοηθά κάθε συνεργάτη να ξεπεράσει τη σημερινή εκδοχή του.

Η αριστεία έχει τάση να προσελκύει την αριστεία. Όχι επειδή οι ικανοί άνθρωποι αναζητούν το τέλειο περιβάλλον, αλλά επειδή αναγνωρίζουν γρήγορα τα περιβάλλοντα στα οποία μπορούν να αναπτυχθούν.

Ένας εξαιρετικός συνεργάτης δεν παραμένει για πολύ σε έναν χώρο όπου ζητείται μόνο συμμόρφωση.

Θέλει να μαθαίνει, να συμμετέχει, να προσφέρει, να αναγνωρίζεται και να βλέπει ότι η εργασία του συμβάλλει σε κάτι μεγαλύτερο από τη διεκπεραίωση της ημέρας.

Ο ρόλος του ηγέτη δεν είναι να αποδεικνύει διαρκώς ότι είναι ο ικανότερος άνθρωπος στο δωμάτιο.

Είναι να βοηθά το δωμάτιο να γεμίσει ικανότερους ανθρώπους.

 Τι χρειάζονται πραγματικά οι άνθρωποι από εμάς;

Πίσω από τις περισσότερες επαγγελματικές σχέσεις υπάρχει μια απλή ανθρώπινη ανάγκη: οι άνθρωποι θέλουν να αισθάνονται ότι τους βλέπουμε, ότι τους υπολογίζουμε και ότι ενδιαφερόμαστε πραγματικά για την εξέλιξή τους.

Αυτό ισχύει για τους ασθενείς.

Ισχύει για τους εργαζομένους.

Ισχύει για τους φοιτητές, τους συνεργάτες και τους νέους επαγγελματίες.

Οι ασθενείς δεν χρειάζονται μόνο μια τεχνικά άρτια αποκατάσταση. Χρειάζονται να νιώσουν ότι κάποιος κατανόησε τον φόβο, τις προσδοκίες, τους περιορισμούς και τη ζωή πίσω από το στόμα που θεραπεύει.

Η ομάδα δεν χρειάζεται μόνο οδηγίες. Χρειάζεται σαφήνεια, εμπιστοσύνη, δίκαιη αντιμετώπιση και ευκαιρίες εξέλιξης.

Οι άνθρωποι δεν ζητούν από έναν ηγέτη να τους σώσει.

Ζητούν να τους βοηθήσει να χτίσουν μια καλύτερη εκδοχή της δικής τους ζωής και της δικής τους επαγγελματικής ταυτότητας.

Κάποιες φορές αυτό αρχίζει με ένα απλό:

* «Σε άκουσα».
* «Ποια είναι η γνώμη σου;»
* «Μπορείς να το αναλάβεις».
* «Έχεις βελτιωθεί».
* «Αυτό που έκανες είχε αξία».
* «Ποιο είναι το επόμενο βήμα που θέλεις να κατακτήσεις;»

 Η πρακτική εφαρμογή: Το «ένα ακόμη» στο οδοντιατρείο

Η φιλοσοφία αυτή αποκτά νόημα μόνο όταν μετατρέπεται σε συμπεριφορά.

Για τις επόμενες επτά ημέρες, μπορείς να επιλέξεις κάθε ημέρα ένα μικρό «ένα ακόμη».

### Ημέρα 1: Ένα ακόμη λεπτό προετοιμασίας

Πριν ξεκινήσει η κλινική ημέρα, αφιέρωσε λίγα λεπτά για να εντοπίσεις:

* το πιο απαιτητικό περιστατικό,
* το πιθανότερο σημείο καθυστέρησης,
* τον ασθενή που ίσως χρειαστεί περισσότερη επικοινωνία,
* μία αρμοδιότητα που πρέπει να ανατεθεί με σαφήνεια.

### Ημέρα 2: Μία ακόμη ερώτηση στον ασθενή

Πριν ολοκληρώσεις τη συζήτηση, ρώτησε:

> «Υπάρχει κάτι που δεν συζητήσαμε και θεωρείτε σημαντικό να γνωρίζω;»

Η απάντηση μπορεί να αλλάξει ολόκληρη την εμπειρία του ασθενούς.

### Ημέρα 3: Μία ακόμη πράξη αναγνώρισης

Πες σε ένα μέλος της ομάδας συγκεκριμένα τι έκανε σωστά.

Όχι ένα γενικό «μπράβο».

Αλλά:

> «Ο τρόπος με τον οποίο εξήγησες σήμερα τη διαδικασία στον ασθενή τον βοήθησε να ηρεμήσει. Συνέχισε έτσι.»

### Ημέρα 4: Μία ακόμη ανάθεση

Επίλεξε μία επαναλαμβανόμενη εργασία που εξακολουθείς να κρατάς χωρίς πραγματικό λόγο.

Ανάθεσέ την με:

* σαφές αποτέλεσμα,
* συγκεκριμένο χρονικό πλαίσιο,
* όρια απόφασης,
* συμφωνημένο σημείο ελέγχου.

### Ημέρα 5: Μία ακόμη δύσκολη συζήτηση

Πραγματοποίησε τη συζήτηση που αναβάλλεις.

Με στοιχεία, σαφήνεια και σεβασμό. Χωρίς κατηγορίες, αλλά και χωρίς ωραιοποίηση.

Η χρόνια ασάφεια δεν είναι καλοσύνη. Είναι αναβολή του προβλήματος.

### Ημέρα 6: Μία ακόμη επένδυση στον εαυτό σου

Αφιέρωσε τριάντα λεπτά σε κάτι που δεν αφορά άμεση παραγωγή:

* επιστημονική ενημέρωση,
* ηγεσία,
* οικονομική διαχείριση,
* επικοινωνία,
* προσωπική ευεξία,
* στρατηγικό σχεδιασμό.

### Ημέρα 7: Μία ακόμη στιγμή αναστοχασμού

Στο τέλος της εβδομάδας, απάντησε:

1. Ποια μικρή πράξη είχε τη μεγαλύτερη επίδραση;
2. Ποιο παλιό μοτίβο εμφανίστηκε ξανά;
3. Ποιο «ένα ακόμη» αξίζει να μετατραπεί σε σταθερή συνήθεια;
4. Τι χρειάζεται να σταματήσω να κάνω;
5. Ποιο πρότυπο θέλω να υπηρετήσω την επόμενη εβδομάδα;

 Μία προειδοποίηση: Μην προσπαθήσεις να αλλάξεις τα πάντα

Η παγίδα κάθε βιβλίου προσωπικής ανάπτυξης είναι ο προσωρινός ενθουσιασμός.

Τελειώνουμε το βιβλίο και αποφασίζουμε ότι από τη Δευτέρα θα:

* ξυπνάμε στις 5:00,
* ασκούμαστε καθημερινά,
* γράψουμε βιβλίο,
* αναδιοργανώσουμε το οδοντιατρείο,
* εκπαιδεύσουμε όλη την ομάδα,
* αλλάξουμε λογισμικό,
* τρώμε υποδειγματικά,
* διαλογιζόμαστε,
* και ενδεχομένως μέχρι την Παρασκευή θα έχουμε λύσει και το ασφαλιστικό.

Συνήθως μέχρι την Τετάρτη έχουμε εξαντληθεί.

Η δύναμη του «ένα ακόμη» βρίσκεται ακριβώς στην αντίθετη κατεύθυνση: **επιλέγουμε μία μικρή αλλαγή αρκετά συγκεκριμένη ώστε να μπορεί να επαναληφθεί**.

Όχι δέκα νέες συνήθειες.

Μία.

Όχι πλήρη αναδιοργάνωση του οδοντιατρείου.

Μία διαδικασία.

Όχι «θα γίνω καλύτερος ηγέτης».

Μία καθημερινή ηγετική συμπεριφορά.

Όχι «θα φροντίζω περισσότερο τον εαυτό μου».

Ένα σαφές όριο.

Η μικρή αλλαγή που επαναλαμβάνεται είναι ισχυρότερη από τη μεγάλη απόφαση που εγκαταλείπεται.

 Η τέχνη της σταδιακής αριστείας

Το «ένα ακόμη» δεν είναι απλώς μια τεχνική παραγωγικότητας.

Είναι μια στάση απέναντι στην επαγγελματική και προσωπική εξέλιξη.

Σημαίνει ότι δεν χρειάζεται να μεταμορφώσουμε σήμερα ολόκληρη τη ζωή μας. Χρειάζεται να μετακινήσουμε ελαφρά το όριό μας.

Να κάνουμε μία ακόμη σωστή επανάληψη.

Να θέσουμε μία καλύτερη ερώτηση.

Να αντιμετωπίσουμε μία δύσκολη συζήτηση.

Να δώσουμε μία ακόμη ευκαιρία.

Να προσφέρουμε μία επιπλέον πράξη φροντίδας.

Να προστατεύσουμε ένα ακόμη όριο.

Να βοηθήσουμε έναν ακόμη άνθρωπο να εξελιχθεί.

Αύριο, θα το επαναλάβουμε.

Και τότε η αλλαγή θα πάψει να είναι μια περιστασιακή πράξη. Θα αρχίσει να γίνεται ταυτότητα.

Δεν θα προσπαθούμε απλώς να λειτουργούμε με περισσότερη αριστεία.

Θα γινόμαστε, σταδιακά, οι επαγγελματίες που δεν μπορούν πλέον να λειτουργήσουν διαφορετικά.

Αυτή είναι η πραγματική δύναμη του «ακόμη ενός».

**Ένα μικρό βήμα πέρα από το συνηθισμένο σου όριο.
Μία ακόμη συνειδητή επιλογή.
Μία ακόμη ημέρα σταδιακής αριστείας.**

 Μικρή άσκηση για σήμερα

Πριν ολοκληρώσεις τη σημερινή ημέρα, απάντησε σε μία μόνο ερώτηση:

> **Ποιο είναι το ένα μικρό πράγμα που μπορώ να κάνω σήμερα, πέρα από το συνηθισμένο μου όριο, ώστε το αυριανό μου οδοντιατρείο να λειτουργεί λίγο καλύτερα;**

Μην το αναλύσεις υπερβολικά.

Επίλεξέ το.

Και κάν’ το ακόμη μία φορά.

👀Το άρθρο αυτό εμπνεύστηκε από το βιβλίο του Ed Mylett, The Power of One More: The Ultimate Guide to Happiness and Success, το οποίο πραγματεύεται τη δύναμη των μικρών καθημερινών επιλογών, της προσωπικής πειθαρχίας και της σταδιακής βελτίωσης ως μοχλών ουσιαστικής επαγγελματικής και προσωπικής εξέλιξης.